Stress is een onlosmakelijk onderdeel van het moderne leven geworden. Frequente of chronische stresssituaties kunnen leiden tot verhoogde niveaus van cortisol, het stresshormoon, dat een aanzienlijke invloed heeft op onze geestelijke gezondheid. In dit artikel bekijken we hoe stress en cortisol onze hersenen beïnvloeden, en hoe we onze psyche op natuurlijke wijze kunnen ondersteunen bij het omgaan met stress, onder andere door het gebruik van adaptogenen.
Wat is cortisol en hoe beïnvloedt het ons lichaam?
Cortisol, bekend als het "stresshormoon," wordt afgescheiden door de bijnieren als reactie op stressvolle situaties. De belangrijkste taak is het lichaam klaar te maken voor snelle actie – het verhoogt de bloedsuikerspiegel, verhoogt de bloeddruk en onderdrukt ontstekingsreacties. Hoewel dit op korte termijn nuttig kan zijn, heeft chronisch verhoogd cortisol een aantal nadelige gevolgen voor de gezondheid.
Verhoogd cortisol beïnvloedt ons vermogen om ons te concentreren, ons geheugen en onze emotionele werking. Dit is vooral gevaarlijk voor de geestelijke gezondheid, omdat het kan leiden tot problemen zoals angst, depressie en slaapstoornissen.
Lees ook: Een gezonde hersen. Het effect van Soplówka jeżowata op geheugen en denkfuncties
Hoe beïnvloedt chronische stress onze hersenen?
Langdurige stress en verhoogde cortisolniveaus hebben directe invloed op de hersenstructuren die verantwoordelijk zijn voor emoties en geheugen. Een gebied dat bijzonder gevoelig is voor cortisol is de hippocampus, die een sleutelrol speelt bij geheugen- en leerprocessen.
Verhoogde cortisolniveaus kunnen leiden tot het afsterven van hippocampuscellen, wat resulteert in concentratie- en geheugenproblemen. Bovendien beïnvloedt chronische stress negatief de werking van de voorste hersenschors, die verantwoordelijk is voor besluitvorming, planning en impulsbeheersing. Hierdoor kunnen mensen die chronisch gestrest zijn moeite hebben met het nemen van beslissingen en het oplossen van problemen.
Emotionele stoornissen gerelateerd aan chronische stress
Hoge cortisolniveaus kunnen ook onze emotionele balans verstoren. Overmatige hoeveelheden van het stresshormoon maken ons kwetsbaarder voor stemmingswisselingen, angst en depressieve toestanden. Dit kan leiden tot chronische stress, wat resulteert in angst, slapeloosheid en een constant gevoel van onbehagen. In extreme gevallen kan het ook mentale aandoeningen veroorzaken zoals posttraumatische stressstoornis (PTSS) of chronische depressie.
Chronische stress verhoogt ook de niveaus van boodschapperstoffen zoals dopamine, die onze gevoelens van geluk en tevredenheid beïnvloeden. Hoe hoger het cortisolniveau, hoe meer we het vermogen verliezen om vreugde te ervaren bij alledaagse bezigheden, wat negatieve gevolgen heeft voor de geestelijke gezondheid.
Adaptogenen – natuurlijke helpers in de strijd tegen stress
Adaptogenen zijn planten die het lichaam helpen zich aan te passen aan stress door het ondersteunen van de hormoonbalans en het zenuwstelsel. Hier zijn enkele van de meest effectieve:
Ashwagandha – een van de bekendste en meest doeltreffende adaptogenen, vooral geroemd in de strijd tegen stress. Bekend om zijn kalmerende werking, verlaagt het effectief cortisolniveaus, die bij overmaat kunnen leiden tot emotionele stoornissen, slaapproblemen en een verzwakt afweersysteem. Het werkt op verschillende aspecten van de geestelijke gezondheid, helpt angst te verminderen en verbetert de stemming. Bovendien ondersteunt het concentratie en geheugen, waardoor het een uitstekende hulp is voor mensen die door stress moeite hebben met concentreren.
Vloeibare extracten van Ashwagandha, zoals die aangeboden door Ollywell, zijn een handige en snelle manier om deze plant in te nemen. Dankzij de vloeibare vorm hebben deze extracten een hogere biologische beschikbaarheid, wat betekent dat ze sneller en effectiever worden opgenomen. Regelmatig gebruik van Ashwagandha helpt de hormoonbalans te herstellen, stress te verminderen en het algehele welzijn te verbeteren.